Van subsidie naar impact: hoe deze Arubaanse documentaire jongeren bereikt
Lage vergoedingen voor journalistiek werk, het ontbreken van wetten die je als journalist beschermen en een grote afhankelijkheid van adverteerders. Toon je een kritische basishouding als journalist? Dan kan dat het begin betekenen van veel gesloten deuren, zowel professioneel als privé. Volgens journalist Ephrayim Odor, die met steun van het Fonds BJP de documentaire Lagando bo Neishi oftewel Leaving the Nest maakte, is dit een aantal van de factoren die onafhankelijke journalistiek in Aruba belemmert.
“We hebben meer onderzoeksjournalistiek op het eiland nodig, maar de omstandigheden zorgen ervoor dat journalisten bang zijn om de status quo te kritisch te bevragen. Naar mijn mening blijft veel ongecontroleerd zonder dat de juiste vragen worden gesteld.”
Bovendien kampt het eiland met het vertrek van jonge Arubanen die na het afronden van de middelbare school een vervolgopleiding volgen in Nederland. En precies daarover gaat de documentaire die Odor samen met zijn team maakte met een projectsubsidie van het Fonds BJP.
Waarom gaan Arubaanse jongeren weg en waarom komen zij niet terug? Met die vragen als vertrekpunt interviewt hij jongeren en hun familie op Aruba, en de Arubaanse Minister van Onderwijs. Odor vervolgt zijn onderzoek in Nederland, waar hij onder andere Mariana en Eduardo volgt. Een Arubaans stel dat hun leven in Nederland heeft opgebouwd. Tegen welke uitdagingen lopen zij aan en hoe gaan ze daarmee om?
Met een projectsubsidie en daarbij behorende sparringsessies met journalist Milouska Meulens werkt Odor voor een langere periode aan zijn documentaire. Door het project breidt hij zijn netwerk uit zowel op Aruba als in Nederland en leert hij nieuwe vaardigheden. Je eigen land achterlaten voor een betere toekomst in Nederland brengt zorgen en emoties met zich mee. Hoe je daarmee omgaat als journalist is een van de inzichten die Odor door dit project geleerd heeft:
“Ik was mij bewust van de emoties die op dat moment speelden. “Hoe kan ik hen het beste begeleiden op dit moment?”, vroeg ik mijzelf af. Hoe kan ik hen de camera laten vergeten en ervoor zorgen dat zij zich op hun gemak voelen? Op dat moment draaide het niet om het aantal kijkers of hoe de shots eruit zouden zijn. Het draaide echt alleen om hen. Door dit project realiseer ik mij dat ‘in het moment zijn’ heel belangrijk is om echte verhalen te kunnen vertellen. Dit inzicht neem ik mee naar al mijn toekomstige projecten.”
Na publicatie van de documentaire krijgt hij niet alleen veel belletjes en mails met positieve reacties, ook nodigen drie Arubaanse scholen Odor en zijn team uit samen met hun leerlingen de documentaire te kijken en verder te praten. De film zal onderdeel worden van hun mentorprogramma’s en aanleiding zijn voor een open gesprek over wat een vertrek naar Nederland met zich meebrengt.
Naast bewustwording over maatschappelijke thema’s die spelen op Aruba wil Odor met zijn stichting Djis Pa Hari (https://djispahari.com/) nieuw talent aantrekken en opleiden. Niet alleen is ontwikkeling van journalistieke vaardigheden zijn doel, ook wil hij nieuw talent bewust maken van de verantwoordelijkheid die je hebt als journalist. Hoe kan je echte verhalen vertellen die spelen en hoe breng je die op zo’n manier dat ze blijven hangen?
“Er zijn nog zoveel onvertelde verhalen op het eiland. Mensen zijn bang die te vertellen, maar wij niet.”