Harriët Duurvoort over haar project De dochter
“Schrijf het maar als ik er niet meer ben”, was de eerste reactie van de moeder van journalist Harriët Duurvoort, Eva Nijman (1928), op het idee haar levensverhaal op te tekenen. Het verhaal van Eva, een zwart meisje van zes weken oud dat geadopteerd wordt door een gereformeerd wit echtpaar uit Scheveningen. Een verhaal dat ook gaat over racisme, de geboorte van de multiculturele samenleving, identiteit en dat Nederland een spiegel voorhoudt
In 2013 start Duurvoort met de interviews met haar moeder, die uiteindelijk toch overtuigd is haar verhaal op te schrijven. Informeel en zonder opnameapparatuur.
“Ik dacht dat ik veel wist, maar als je je ouders gaat interviewen, dan komt er toch veel meer boven. In dit verhaal wroet ik als het ware mijn Nederlandse wortels bloot. Het ontsluit ook een enorme rijkdom aan nieuwe anekdotes en ineens opborrelende herinneringen, waar zij mij
anders nooit over verteld zou hebben.”
Als journalist vindt Duurvoort het boeiend te zien hoe de kleine persoonlijke familieverhalen in de grote geschiedenis grijpen. De Tweede Wereldoorlog, de dekolonisatie van Indië, de burgerrechtenbeweging in de VS, de decembermoorden in Suriname en de Bijlmerramp in Amsterdam. De vraag is vervolgens hoe je al die losse verhalen in elkaar weeft. “Wat ik uitdagend vond aan het project en wat mij
tegelijkertijd aansprak: hoe maak ik er verhalende journalistiek van? Het is een waargebeurd verhaal, maar het zou moeten lezen als een roman.”
De literaire non-fictie titels Sonny Boy van Annejet van der Zijl en De eeuw van mijn vader van Geert Mak zijn inspiratiebronnen voor Duurvoort. Anders dan Van der Zijl en Mak besluit Duurvoort veel duiding en context te geven in het boek. “Door mijn achtergrond in de columnistiek ben ik gewend duiding te geven, maar intuïtief dacht ik dat dat in literaire non-fictie niet kon. Uiteindelijk heb ik besloten die laag aan het boek toe te voegen, omdat dat het verhaal echt beter zou maken. Gedurende het project heb ik mijn eigen stijl van literaire non-fictie gevonden.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
En dat die eigen stijl in goede aarde valt bij lezers, is af te leiden uit de lovende kritieken en de vele positieve reacties. “Ik krijg veel verschillende reacties. Mensen die zich erin kunnen herkennen, zoals vrouwen met een adoptieachtergrond. Ook kreeg ik laatst een bericht van mensen van een Surinaamse vereniging die het zich zo goed kunnen herinneren hoe het is ergens de allereerste te zijn.” Bovendien roept NRC De dochter uit tot een van de twintig beste boeken van 2025 en wordt Duurvoort bekroond met de Littéraire Witte Prijs 2026.
Op weg naar een vijfde druk, is Duurvoort zich aan het beraden op manieren om het verhaal van haar moeder bij jongeren van kleur te brengen.
“Het Nederlandse onderwijs is zo ontzettend gemengd, maar er zijn zo weinig verhalen waar je je als jongere van kleur mee kunt identificeren. Mijn boek is eigenlijk een Nederlands geschiedenisboek met een hoofdpersoon waarin jongeren van kleur zich in kunnen
herkennen.”
Hoe is het tenslotte voor de bijna 98-jarige Eva om haar intieme en vaak ook pijnlijke levensverhaal terug te lezen? “Uiteindelijk vindt ze het ontzettend bijzonder hoe het heeft uitgepakt en is ze blij met de fijne reacties die ze erop krijgt. Haar verhaal gaat ook over verbinding en ze is trots dat mensen haar verhaal inspirerend vinden, juist in deze tijden van polarisatie.”
Harriët Duurvoort (1969) is journalist, cultureel ondernemer, schrijver en columnist voor de Volkskrant.
